เชียงใหม่เปิดศึกไฟป่า–PM2.5 รอบใหม่ 8 อำเภอใต้ครอง 65% จุดเสี่ยง ฝนปี 69 ต่ำกว่าปกติ สั่งทุกหน่วยคุมเข้ม-ลดไฟให้ต่ำกว่าค่าเฉลี่ย 5 ปี
เมื่อวันที่ 16 ก.พ. 69 เวลา 13.30 น. นายรัฐพล นราดิศร ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการแก้ไขปัญหาไฟป่าและฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5แบบบูรณาการ ครั้งที่ 1/2569 โดยมี นายบุญลือ ธรรมธรานุรักษ์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ , นายศิวกร บัวป้อง รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ นายกริชสยาม คงสตรี ผอ.สบอ.16 , นายสมคิด ปัญญาดี ผู้อำนวยการสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดเชียงใหม่ , นางสาวณัชธน์กมล พ่อค้า นายอำเภอฮอด และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมการประชุม ณ อุทยานแห่งชาติออบหลวง อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ และการประชุมผ่านออนไลน์
ที่ประชุมรับทราบรายงานผลการดำเนินงานที่ผ่านมา ทั้งสถานการณ์ไฟป่า หมอกควัน และค่าฝุ่น PM2.5 ในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ การคาดการณ์สภาพอากาศช่วงเดือนมกราคม–พฤษภาคม 2569 รวมถึงรายงานผลการดำเนินงานของศูนย์อำนวยการป้องกันและแก้ไขปัญหาไฟป่าและหมอกควันจังหวัดเชียงใหม่ การควบคุมไฟในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ ป่าสงวนแห่งชาติ และพื้นที่เกษตร ตลอดจนมาตรการดูแลผลกระทบด้านสาธารณสุข และมีการรายงานการใช้ระบบดาวเทียมติดตามจุดความร้อนรายวัน เพื่อตรวจสอบพื้นที่เผาไหม้ และแนวทางการสนับสนุนอากาศยานในการเข้าควบคุมไฟป่าในพื้นที่ยากต่อการเข้าถึง รวมถึงการบูรณาการความร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และภาคประชาชน ตามประกาศแต่งตั้งคณะกรรมการแก้ไขปัญหาไฟป่าและฝุ่น PM2.5 แบบบูรณาการจังหวัดเชียงใหม่
ที่ประชุมได้เน้นย้ำพื้นที่เสี่ยงสูงซึ่งมีสถิติจุดความร้อนสะสมจำนวนมากและภูมิประเทศยากต่อการควบคุมไฟ ครอบคลุมหลายอำเภอ พร้อมกำชับทุกหน่วยงานเฝ้าระวังและดำเนินมาตรการเชิงรุกอย่างเข้มข้นตามกรอบนโยบายระดับชาติ ที่ประชุมรับทราบมติคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับมาตรการรับมือสถานการณ์ไฟป่า หมอกควัน และฝุ่นละออง ปี 2569 รวมถึงแนวทางบริหารจัดการไฟในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ และการใช้ประโยชน์พื้นที่ตามมติ ครม. ที่เกี่ยวข้อง พร้อมเสนอหลักเกณฑ์และแนวทางการใช้งานระบบสนับสนุนการตัดสินใจในการบริหารจัดการเชื้อเพลิงชีวมวล (FireD) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการไฟป่า รวมถึงการจัดทำแผนงานโครงการแก้ไขปัญหาหมอกควันและไฟป่า ประจำปีงบประมาณ 2569 โดยกำหนดจุดเฝ้าระวัง จุดสกัด และแนวกันไฟอย่างชัดเจน อย่างเป็นรูปธรรม
นายรัฐพล นราดิศร ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ กล่าวว่า จังหวัดเชียงใหม่มีมาตรการแก้ไขปัญหาไฟป่า หมอกควัน และฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ได้มีการประชาสัมพันธ์ สร้างการรับรู้ การเตรียมเรื่องของวัสดุอุปกรณ์ งบประมาณ บุคลากร เครื่องไม้ เครื่องมือ เครื่องจักร ที่สนับสนุนในการทำงานเป็นที่เรียบร้อย ขณะนี้เป็นช่วงที่จะเข้าสู่การเผชิญเหตุ จากสถิติข้อมูลเฉลี่ย 5 ปี โดยเฉพาะอย่างยิ่ง 8 อำเภอในโซนใต้ จะเห็นว่าจุดฮอตสปอร์ต พื้นที่เผาไหม้ คุณภาพอากาศก็ยังดีกว่าค่าเฉลี่ย 5 ปีที่ผ่านมา แต่ก็ไม่ได้นิ่งนอนใจ จากข้อมูลของศูนย์อุตุนิยมวิทยา และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พบว่าปีนี้จะมีฝนน้อย มีความแห้งแล้งเยอะ เกิดปรากฏการณ์เอลนีโญ ทำให้เกิดแล้งมาก
ทั้งนี้ทั้งนั้น ในด้านการสร้างการรับรู้ให้กับพี่น้องประชาชน และมีการประกาศห้ามเผาตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. 69 เป็นต้นมา แต่ขณะนี้ก็ยังมีจุดความร้อนในพื้นที่เผาไหม้ และจากการฟังรายงานในที่ประชุม สถานการณ์ขณะนี้ก็ยังอยู่ในการควบคุม เป็นที่น่าพอใจ แสดงให้เห็นว่าพี่น้องประชาชนมีความเข้าใจ แต่ก็ยังมีอีกหลายปัจจัยไม่ว่าจะเป็นการทำการเกษตรบนพื้นที่สูง ในการเตรียมความพร้อมการเพาะปลูก การที่จะไปประกอบอาชีพในป่า การหาของป่า ก็พยายามทำความเข้าใจ
ขณะนี้ได้มอบหมายให้ นายบุญลือ ธรรมธรานุรักษ์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ จะได้เข้ามาบริหารจัดการ ทำความเข้าใจและประสานงานกับหน่วยงานในระดับท้องที่ท้องถิ่น หน่วยงานที่รับผิดชอบโดยตรงทั้งอุทยานฯ และป่าไม้ ทำงานร่วมกัน และทำความเข้าใจกับพี่น้องประชาชน และคำนึงถึงค่าอากาศที่ไม่ให้เกินค่ามาตรฐานที่กรมควบคุมมลพิษได้กำหนดไว้ เป็นสิ่งที่ทางจังหวัดพยายามดำเนินการและทำความเข้าใจ
ในพื้นที่โซนใต้ 8 อำเภอ จะเป็นพื้นที่นำรอง เพราะคิดเป็น 65 เปอร์เซ็นต์ ของไฟทั้งหมดที่เกิดขึ้น ต้องทำความเข้าใจกับพี่น้องประชาชนให้ได้มากที่สุด ต้องทำให้ไฟลดลงจากค่าเฉลี่ย 5 ปีที่ผ่านมา จึงจะถือว่าประสบความสำเร็จ
กรณีไฟป่าในพื้นที่ อ.แม่ออน จ.เชียงใหม่ ก็ได้ใช้เฮลิคอปเตอร์ทำการดับเรียบร้อยแล้ว และถือเป็นไฟที่จะออกมานอกฤดูด้วยซ้ำไป ปกติจะมีโซนใต้ แต่ขณะนี้มีอำเภอแม่ออน อำเภอเชียงดาว และอำเภอสันทราย ในส่วนจุดอื่นๆ ก็ต้องบังคับใช้มาตรการทางกฎหมายอย่างเข้มข้นในเรื่องของได้สิทธิเสียสิทธิประโยชน์ในที่ทำกิน ได้ประโยชน์ในด้านการสนับสนุนเครื่องไม้เครื่องมือ การทำการเกษตรอื่นๆ ดังนั้น จำเป็นต้องทำความเข้าใจกันในด้านการทำงานของแต่ละพื้นที่
นายกริชสยาม คงสตรี ผู้อำนวยการสำนักงานบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 16 เชียงใหม่ กล่าวว่า ตั้งแต่ช่วงต้นปี 2569 เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบันสถานการณ์ยังไม่รุนแรง สภาพป่ายังคงมีความชื้นอยู่ แต่ในช่วง 1 – 2 สัปดาห์จะเห็นว่าไฟเริ่มเข้ามาในโซนใต้ของจังหวัดเชียงใหม่ แต่เดิมเริ่มที่ จ.ตาก และเข้ามา จ.ลำพูน และมาโซนใต้ของเชียงใหม่ สถานการณ์ที่รุนแรงขณะนี้ก็อยู่ที่ อ.ดอยเต่า จ.เชียงใหม่ และพื้นที่อุทยานแห่งชาติออบหลวง ที่ได้มาประชุมวันนี้ก็เป็นพื้นที่สำคัญอีกพื้นที่หนึ่งที่มีความสมบูรณ์ของป่าเต็งรัง และป่าเบญจพรรณ สภาพป่าก็มีใบไม้ร่วงหล่นจากความแห้งแล้ง ทำให้มีเชื้อเพลิงสูง ทางสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 16 (เชียงใหม่) ก็มีการเฝ้าระวังในจุดทางเข้าออกของป่า และมีการประกาศปิดป่า พี่น้องประชาชนที่จะเข้ามาหาของป่าก็อยากให้มีการลงทะเบียนทางเข้าป่าจะได้ไม่ตกเป็นผู้ต้องสงสัย
บริเวณใจกลางป่าก็มีการปรับแผนในการลาดตระเวน ปกติทางเจ้าหน้าที่ก็มีการลาดตระเวนคุณภาพอยู่แล้ว แต่ก็จะเน้นจุดไฟไหม้ซ้ำซาก ห้วงนี้ก็ฝากพี่น้องประชาชนร่วมด้วยช่วยกันดูแลเรื่องไฟป่า อยากให้สถิติปีนี้ดีกว่าปีที่ผ่านมา และการบริหารจัดการเชื้อเพลิงในหลายๆ พื้นที่ โดยเฉพาะเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอมก๋อย ซึ่งเชื้อเพลิงก็คล้ายกับอุทยานแห่งชาติออบหลวง อ.ฮอด จ.เชียงใหม่ รวมทั้งเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าบ้านโฮ่ง และอุทยานแห่งชาติแม่ปิง จ.ลำพูน เริ่มมีการชิงเผา การบริหารจัดการเชื้อเพลิงแต่ทำเป็นแปลงขนาดเล็ก ที่สามารถดับไฟได้ก่อนช่วงเวลาค่ำ ก็ได้เน้นย้ำว่า ให้บริการจัดการเชื้อเพลิงในพื้นที่ที่มีความจำเป็นและพื้นที่ไฟไหม้ซ้ำซากจริงๆ อย่างเช่นที่อุทยานแห่งชาติแม่ปิง จ.ลำพูน ก็มีประมาณ 100 ไร่ เป็นพื้นที่ที่พี่น้องประชาชนหาของป่าด้วย ก็จะเป็นลดความกดดันในพื้นที่
การดำเนินการตามแผน ครม. จะมีการปรับหรือไม่ ตรงจุดนี้คงไม่มีการปรับ เพราะทุกปีที่ผ่านมาทำตามแผนได้ไม่เกิน 3 เปอร์เซ็นต์ ในเรื่องการบริหารจัดการเชื้อเพลิง ซึ่งการจะดำเนินการบางครั้งสภาพอากาศไม่เอื้ออำนวย อัตราการระบายอากาศไม่ดี หรือบางครั้งอาจจะกระทบกับพี่น้องประชาชนจึงไม่ดำเนินการ จึงต้องดำเนินการที่ในจุดไฟดับยาก ไฟไหม้ซ้ำซาก พื้นที่เสี่ยงจริงๆ การบริหารจัดการเชื้อเพลิงก็เป็นไปตามหลักวิชาการที่ ครม. กำหนดไว้ ส่วนด้านการ MOU ระหว่างหน่วยงานและพื้นที่จังหวัดใกล้เคียง เป็นการบริหารจัดการกลุ่มป่า เพราะพื้นที่ป่าไม่มีรอยต่อแต่เป็นรอยต่อระหว่างการบริหาร ซึ่งกลุ่มป่าเขื่อนภูมิพลก็มีสถิติไฟป่าซ้ำซาก และรุนแรง การเข้าไปประชุมร่วมกับสำนักบริหารอนุรักษ์ที่ 14 ก็ถือเป็นครั้งแรกที่เข้าไปประชุมแบบเป็นทางการ ก็เป็นการบริหารงานเชิงกลุ่มป่า
นางสาวณัชธน์กมล พ่อค้า นายอำเภอฮอด กล่าวว่า การดูแผนการบริหารจัดการปี 67 ที่ผ่านมา มีจุดความร้อน 1,300 กว่าจุด ปี 68 มีสถิติลดลงเหลือ 700 กว่าจุด คิดเป็น 43 เปอร์เซ็นต์ ปีนี้ก็มีการเน้นย้ำในพื้นที่เสี่ยง “เรดโซน” 25 หมู่บ้าน ในจำนวน 61 หมู่บ้าน 5 ตำบล มีการทำแผนประชาคมว่าจะดำเนินการอย่างไรกับคนที่จุดไฟเผาป่า ก็มีการพูดคุยว่าเขาทำไมต้องเผาป่า ต้องการอะไร ไม่ว่าจะเป็น สัตว์ ผักหวานป่า ไข่มดแดง คนที่จะไปหาของป่าก็ต้องเข้าไปอย่างถูกต้อง บอกผู้ใหญ่บ้าน กำนัน ส่วนคนที่จุดไฟป่าก็ต้องมีมาตรการลงโทษ เป็นกฎประชาคมของหมู่บ้านนั้นๆ ก็จะมีการปรับเงินสำหรับคนเผา และคนแจ้งหากมีเบาะแสจนจับกุมได้ ก็จะได้รางวัล 500 บาท หากมีการเผาครั้งที่ 2 ก็จะจับกุมส่งเจ้าหน้าที่ตำรวจ บางหมู่บ้านก็มีการปรับเงิน 5,000 บาท รางวัลนำจับ 1,500 บาท ครั้งที่สองก็จับส่งตำรวจ การทำประชาคมหมู่บ้าน เขาก็ร่วมมืออย่างดี สถิติไฟป่าที่ฮอดตอนนี้ก็ยังเป็นศูนย์อยู่ ทั้งที่ปกติก็เริ่มมีแล้ว ก็อยากให้ไม่มีไฟป่าแบบนี้ไปเรื่อยๆ
ศูนย์อุตุนิยมวิทยาภาคเหนือ กล่าวว่า การคาดการณ์ปี 2569 สถานการณ์ปกติ และอยู่ในลานีญาช่วงเดือน ม.ค. และหลังจากนั้นจะเป็นสถานการณ์ปกติเป็นกลาง ในเดือน ม.ค. ภาพปกติจังหวัดเชียงใหม่ อยู่ที่ 11.3 มม. คาดการณ์ไว้ปริมาณฝนอยู่ที่ 10 – 20 มม. เฉลี่ยจะสูงกว่าภาพปกติเล็กน้อย ส่วนเดือน ก.พ. ภาวะปกติอยู่ที่ 9 มม. คาดการณ์ไว้จะน้อยกว่า 10 มม. ถือว่ายังใกล้เคียงค่าปกติ เดือน มี.ค. ภาพปกตอยู่ที่ 20 มม คาดการณ์ว่าอยู่ที่ 5 – 15 มม. มีค่าต่ำกว่าค่าปกติ เดือน เม.ย. ค่าปกติอยู่ที่ 54.3 มม. คาดการณ์ไว้อยู่ที่ 30 – 40 มม. มีค่าน้อยกว่าค่าปกติเล็กน้อย เดือน พ.ค. ค่าปกติอยู่ที่ 167.5 มม. คาดการณ์ไว้อยู่ที่ 120 – 150 มม. ซึ่งเทียบกับค่าปกติจะต่ำกว่ามาก ภาพรวมจะสังเกตได้ว่าปีที่แล้ว ฝนตกต้นปี จะเยอะขึ้น ทำให้การระบายอากาศดี เมื่อคาดการณ์ในต้นปี 69 ฝนจะน้อยลง.