หนึ่งเดียวในโลก! นักพฤกษศาสตร์ไทยค้นพบ “ฮ่อมสิรินธร” พรรณไม้ชนิดใหม่จากป่าหินปูนจังหวัดตาก สถานะวิกฤตใกล้สูญพันธุ์

หนึ่งเดียวในโลก! นักพฤกษศาสตร์ไทยค้นพบ “ฮ่อมสิรินธร” พรรณไม้ชนิดใหม่จากป่าหินปูนจังหวัดตาก สถานะวิกฤตใกล้สูญพันธุ์

วงการพฤกษศาสตร์ไทยประกาศความสำเร็จครั้งสำคัญ หลังทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ร่วมกับมหาวิทยาลัยขอนแก่น ค้นพบพืชชนิดใหม่ของโลกที่มีชื่อว่า “ฮ่อมสิรินธร” (ชื่อวิทยาศาสตร์: Strobilanthes sirindhorniae Kladwong & Chantar.) ซึ่งได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารวิชาการระดับสากลอย่างเป็นทางการเมื่อเดือนตุลาคม 2568 ที่ผ่านมา โดยพรรณไม้ชนิดนี้จัดอยู่ในวงศ์ต้อยติ่ง (Acanthaceae) และมีความโดดเด่นในฐานะพืชถิ่นเดียวที่พบเฉพาะบริเวณเขาหินปูนในพื้นที่จังหวัดตากเท่านั้น

จากการลงพื้นที่สำรวจโดย ดร.วรนาถ ธรรมรงค์ นักอนุกรมวิธานพืชจากองค์การสวนพฤกษศาสตร์ พบว่าฮ่อมสิรินธรเจริญเติบโตได้ดีในระดับความสูง 180–200 เมตรจากระดับน้ำทะเล มีลักษณะเป็นไม้ล้มลุกอายุหลายปีหรือไม้พุ่มขนาดเล็ก สูงประมาณ 50 เซนติเมตร ใบมีรูปทรงคล้ายหอก และมีช่อดอกที่ออกตามปลายยอดอย่างสวยงาม โดยจุดเด่นที่สะดุดตาที่สุดคือกลีบดอกสีม่วงเข้ม ซึ่งจะบานสะพรั่งอวดความงามในช่วงเดือนธันวาคมถึงมีนาคมของทุกปี

อย่างไรก็ตาม แม้จะเป็นการค้นพบที่น่าภาคภูมิใจ แต่ผู้เชี่ยวชาญได้ประเมินสถานภาพการอนุรักษ์ของฮ่อมสิรินธรไว้ในระดับ “ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง” (Critically Endangered – CR) เนื่องจากมีแหล่งที่อยู่อาศัยที่เฉพาะเจาะจงมากและพบได้เพียงแห่งเดียวในโลกเท่านั้น การค้นพบครั้งนี้จึงไม่เพียงแต่เป็นการเพิ่มฐานข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพของไทยภายใต้โครงการพรรณพฤกษชาติแห่งประเทศไทย (Flora of Thailand) แต่ยังเป็นสัญญาณเตือนให้ทุกภาคส่วนร่วมกันเร่งอนุรักษ์ระบบนิเวศป่าหินปูน เพื่อรักษาพรรณไม้หายากชนิดนี้ไม่ให้เลือนหายไปจากโลก.