เชียงใหม่ 730 ปี สะเทือน กราฟฟิตี้เถื่อนพ่นทั่วเมือง กระทบแผนดัน “มรดกโลก”
วันที่ 27 ก.พ. 69 นายสังคม แสนบุดดี ประธานชมรมจิตอาสา พระราชทาน เชียงใหม่ พร้อมด้วย นายศุภฤกษ์ ภาวิไล รักษาการเลขาธิการสภาเมืองเจียงใหม่และเป็นกรรมการและเลขานุการคณะอำนวยการเตรียมความพร้อมแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมเมืองเชียงใหม่เป็นมรดกโลก , นางเสาวคนธ์ ศรีบุญเรือง ตัวแทนเครือข่ายชุมชนเมืองฮักเชียงใหม่ พร้อมคณะ ได้ทำการประชุมและลงพื้นที่สำรวจเรื่องของการที่นักท่องเที่ยวหรือศิลปินอิสระ มาทำการพ่นสีสเปย์เป็น “กราฟฟิตี้” สร้างความเสียหายให้กับเมืองเชียงใหม่ ทั้งกำแพงวัด ตู้ไฟของการไฟฟ้า บ้านเรือนประชาชน และร้านค้าต่างๆ ทำให้ประชาชนชาวเชียงใหม่เดือดร้อน ประกอบกับการจะก้าวเข้าสู่เมืองมรดกโลกที่กำลังผลักดันให้เกิดขึ้น
นายศุภฤกษ์ ภาวิไล รักษาการเลขาธิการสภาเมืองเจียงใหม่และเป็นกรรมการและเลขานุการคณะอำนวยการเตรียมความพร้อมแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมเมืองเชียงใหม่เป็นมรดกโลก กล่าวว่า จังหวัดเชียงใหม่ ทุกคนทั้งไทยและต่างประเทศรู้ว่าเป็นเมืองท่องเที่ยว มีศิลปวัฒนธรรม ประเพณีที่งดงาม แต่ปัจจุบันกลับกลายเป็นเหมือนเมือง “ซอมบี้” ทั้งที่เป็นเมืองมีชีวิตถูกกลุ่มนักท่องเที่ยวและศิลปินอิสระ มาพ่นสีสเปย์ตามจุดต่างๆ ทำให้ไม่สะอาดหูสะอาดตา ไม่ว่าจะเป็นเสาไฟฟ้า ตู้ไฟจราจร ประตูร้านค้า ประตูบ้าน ร้านค้าบางแห่งถูกพ่นทั้งประตูทั้งเสา จนเลอะไปหมด ร้านค้าก็เกรงว่าหากไปทำสีใหม่ ก็จะกลับมาโดนอีก ได้แต่แจ้งความลงบันทึกประจำวัน แต่ก็ไม่มีผล เพราะตามจับกุมคนก่อเหตุไม่ได้ สิ่งเหล่านี้ก็ทำให้ภาพลักษณ์ของเมืองเชียงใหม่เสียหาย เกิดการพ่นไปตามจุดต่างๆ ไปทั่ว ทั้งที่เป็นเมืองที่มีความงดงามทางด้านมรดกวัฒนธรรม ไม่ควรถูกกระทำแบบนี้
ประกอบกับจังหวัดเชียงใหม่ มีอายุ 730 ปี ถือว่ายาวนาน และอยู่ในช่วงการผลักดันเชียงใหม่ให้เป็นเมืองมรดโลก และเชียงใหม่มีสถานที่แหล่งมรดกสำคัญเมืองเชียงใหม่ ที่จะผลักดันสู่แหล่งมรดกโลก ประกอบด้วย วัดสำคัญ 7 แห่ง คือ วัดเชียงมั่น, วัดอุโมงค์, วัดพระสิงห์ฯ, วัดสวนดอก, วัดพระธาตุดอยสุเทพฯ วัดเจดีย์หลวง และวัดเจ็ดยอด รวมถึง แนวคูเมือง, กำแพงเมือง, แจ่ง 4 แห่ง และประตูเมือง 5 แห่ง สถานที่สำคัญทั้งหมด ในแต่ละปี ยูเนสโกจะขึ้นทะเบียนมรดกโลกได้ประมาณ 35 แหล่ง ปัจจุบันขึ้นทะเบียนบัญชีชั่วคราว (Tentative List) แบบเชียงใหม่ มีราว 800 แห่งทั่วโลก ซึ่งแต่ละปีแต่ละประเทศจะส่งได้เพียง 1 แหล่งเป็นตัวแทนประเทศ และจะมีคณะผู้แทนอีโคโมส จากยูเนสโกมาสำรวจแหล่งมรดกที่เชียงใหม่เสนอไป 7 แหล่ง
ตามที่คณะรัฐมนตรี ได้มีมติเมื่อวันที่ 13 มกราคม 2569 เห็นชอบเอกสารนำเสนอ “อนุสรณ์สถาน สถานที่สำคัญ และภูมิทัศน์วัฒนธรรมของเชียงใหม่ นครหลวงแห่งล้านนา” เพื่อขอรับการขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรมและอยู่ระหว่างการเตรียมความพร้อมรองรับการเดินทางมาตรวจประเมินพื้นที่แหล่งมรดกวัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่ จากผู้เชี่ยวชาญของสภาการโบราณสถานระหว่างประเทศ (ICOMOS) ซึ่งคาดว่าจะเป็นช่วงเดือนมิถุนายน 2569 นี้ ซึ่งเหลือเวลาอีกเพียงไม่กี่เดือนเท่านั้น จึงอยากให้ทุกคนพร้อมใจกันในเรื่องของการฟื้นฟูเมืองเชียงใหม่ให้กลับมาใสสะอาด เพื่อรองรับการผลักดันสู่เมืองมรดกโลก
พระครูปลัดอานนท์ วิสุทฺโธ เจ้าอาวาสวัดล่ามช้าง กล่าวว่า ทางวัดก็ได้รับผลกระทบเหมือนกัน และผู้ก่อเหตุได้หลบหนีไปที่ จ.ภูเก็ต ก็จับกุมได้และนำตัวกลับมาดำเนินคดีที่ จ.เชียงใหม่ ก็เป็นอีกเครสหนึ่งที่จับกุมได้ แต่อีกหลายๆ ที่ยังจับไม่ได้ หรือว่าไม่ทราบว่ามีการแจ้งความด้วยหรือเปล่าก็ไม่ทราบ ทั้งหมดนี้ถ้าเราสามารถจับกุมได้และดำเนินคดีตามกฎหมาย เจ้าหน้าที่บ้านเมือง และเจ้าหน้าที่ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องช่วยกัน อาตมาคิดว่าจะช่วยลดปัญหาตรงนี้ได้เยอะมาก
อยากเจริญพร เตือนว่าเมืองเชียงใหม่เป็นเมืองโบราณมีอายุ 730 ปี เป็นเมืองที่มีชีวิต มีความงดงามด้านศิลปะ ศิลปะวัตถุ โบราณสถานมีความงดงามอยู่มาก เมืองเชียงใหม่อยู่ภายใต้กรอบกฎหมายเดียวกัน มีกฎกติกาที่ทุกคนประพฤติปฏิบัติอยู่ก็น้อมนำมาประพฤติปฏิบัติได้ เมื่อมีกฎ มีระเบียบ มีกฎหมาย ก็เตือนท่านว่าอย่าทำ ผู้ที่บังคับใช้กฎหมายก็พร้อมที่จะดำเนินคดีกับท่าน และขอร้องว่า เมืองเชียงใหม่เป็นเมืองที่งดงามในเรื่องของศิลปวัฒนธรรมไม่ว่าจะแขนงใดก็ตาม เราจะช่วยกันอนุรักษ์ ส่งเสริมให้เมืองเชียงใหม่เป็นเมืองที่สวยสดงดงาม สะอาดหูสะอาดตา
ต้องบูรณาการกันทุกฝ่าย บังคับใช้กฎหมายให้รัดกุมและมากกว่านี้ ไม่ใช่ว่าจับแล้วและทำการปรับให้จบไปก็ไม่ทำให้เกิดประโยชน์อะไร ดังนั้นเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องต้องบังคับใช้กฎหมายให้เกิดเป็นรูปธรรมขึ้น มากกว่าการที่จะติดตามได้บ้างไม่ได้บ้าง ก็จะกลายเป็นพฤติกรรมเลียนแบบ ซึ่งจะสร้างความเสียหายอย่างหนักให้กับเมืองเชียงใหม่ในขณะนี้ ทุกซอกทุกมุม วัดวาอาราม โบราณสถาน ก็ถูกศิลปินที่เขาย่ามใจและไม่เกรงกลัวต่อกฎหมายบ้านเราเลย เพราะถ้าเป็นพฤติกรรมที่เลียนแบบ เขาก็จะคิดว่าบ้านเราทำได้ ถามผู้ที่เคยถูกจับแล้ว เขาก็คิดว่าบ้านเราทำได้ และจะกลายเป็นสร้างความเสียหายที่ไม่รู้จักจบ ซึ่งจังหวัดเชียงใหม่กำลังจะก้าวเข้าสู่เมืองมรดกโลก และมีอายุมาอย่างยาวนาน ก็ฝากเจ้าหน้าที่ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องมาช่วยกันรณรงค์ ปราบปราม สอดส่องดูแล และดำเนินการให้รัดกุมและมากกว่านี้
นายปิยะพงษ์ ชัยเงินตา เจ้าของร้านอาหารตำยำช้างเผือก ที่ได้รับผลกระทบจากการฉีดพ่นสีสเปย์เป็นกราฟฟิตี้ กล่าวว่า ที่ร้านเดือดร้อนเนื่องจากความสะอาด ความสกปรก ที่มาพ่นสีประตูไม่ได้มีความหมายอะไรต่อร้านเลย และทำให้ภาพลักษณ์เสื่อมเสีย เพราะร้านตั้งอยู่ตรงข้ามประตูช้างเผือก ซึ่งเป็นประตูชัยมงคลสำหรับเมืองเชียงใหม่ ตอนที่เขามาพ่นสีทำกราฟฟิตี้ ทางร้านก็มีกล้องวงจรปิดจับภาพได้ และแจ้งความลงบันทึกประจำวันไว้ ทางเจ้าหน้าที่ตำรวจก็สืบให้อยู่ ก็น่าจะเป็นนักท่องเที่ยวกลุ่มเดียวกัน เพราะเส้นทางถนนสายนี้โดนหมด มันเป็นทรัพย์สินของเราและเราโดนทำลายแบบนี้ก็ไม่ชอบ ส่วนตัวคิดว่าหากเรามีการพ่นสี ทำสีใหม่ ก็จะเกิดปัญหาอีก ก็เลยไม่ทำความสะอาด และเวลาเปิดร้านก็จะเอาประตูม้วนขึ้นอยู่แล้วก็ไม่ได้กระทบอะไรมากกับทางร้าน แต่จะไม่สวยงามตอนที่เราปิดร้าน เพราะเป็นเส้นทางสัญจรของนักท่องเที่ยว ส่วนตัวรู้สึกไม่ชอบ และคิดว่าเป็นความคึกคะนองของนักท่องเที่ยวมากกว่า ต้องมีมาตรการที่รัดกุมกว่านี้ ไม่ว่าจะเป็นการนัดรวมตัวกันในการป้องกัน ติดกล้องวงจรปิดเพิ่ม และให้เจ้าหน้าที่ตำรวจทำการสืบสวนและดำเนินการอย่างจริงจัง ซึ่งทางร้านก็เป็นหนึ่งแห่งที่สนับสนุนเรื่องของเมืองเชียงใหม่ จะก้าวสู่เมืองมรดกโลกด้วย.